Polipowatość jelita grubego: objawy i leczenie

Autor: tech.farm. Martyna Micherdzińska

Polipy są po prostu naroślami na błonie śluzowej jelit. Bywają wypukłe, przypominając wtedy nieco groszek na łodyżce, albo też płaskie. Polipy występują pojedynczo bądź w większej liczbie. Większość z nich to narośle niezłośliwe, ale czasami w polipie mogą rozwijać się komórki rakowe. Nie wszystkie polipy jelitowe są groźne, jednak niektóre z nich są w stanie stanowić źródło nowotworu, jeśli się je zaniedba. Najczęściej tworzą się w jelicie grubym, czyli okrężnicy, dlatego też niekiedy noszą nazwę polipów okrężnicy. Wykrycie polipów w przewodzie jelitowym należy potraktować poważnie, ponieważ jeżeli nie podejmie się szybko odpowiednich działań, mogą powodować wiele powikłań. 

Typy polipów jelita grubego

Polipy zwykłe– rozwijają się na ogół między 40-60 rokiem życia. Na ogół nie są zrakowaceniami, ale zaniedbane mogą doprowadzić do zmian nowotworowych
Rodzinna polipowatość dziedziczna– jest to schorzenie genetyczne, związane z występowaniem w okrężnicy setek, a nawet tysięcy polipów. Polipy takie na ogół pojawiają się już w bardzo młodym wieku i bardzo często rakowacieją. Na szczęście ten typ polipów jest spotykany bardzo rzadko.
Dziedziczny rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością– to również choroba o podłożu genetycznym, choć jeszcze rzadziej spotykana niż rodzinna polipowatość dziedziczna. Ten typ polipowatości nosi też nazwę zespołu Lyncha, a krewne osoby chorej na ten zespół częściej zapadają na raka piersi i jajników. 

Co sprzyja rozwojowi polipów jelitowych?

Czynniki ryzyka sprzyjające rozwojowi polipów jelitowych:
– nadwaga,
– brak aktywności fizycznej, 
– historia uciążliwych zaparć,
– niedobory witaminy D i selenu,
– obciążenie genetyczne np. pokrewieństwo z osobą, u której wystąpiły polipy jelitowe lub rozwinął się rak jelita grubego. 

Objawy polipów jelita grubego

Bardzo często choroba przebiega bezobjawowo. Jeżeli jednak wystąpią jakieś zauważalne objawy, są to najczęściej:
– zaparcie lub biegunka trwające ponad 7 dni,
– krwawienie z odbytu- jeżeli zauważymy krew na papierze toaletowym, należy zgłosić się do lekarza. Może być to związane z hemoroidami lub z czymś poważniejszym.
– zabarwienie stolca na nienaturalnie ciemny kolor- może to świadczyć o obecności krwi w kale, co również wymaga interwencji lekarza. 

Leczenie polipów jelitowych

Po wykryciu polipów w okrężnicy usuwa się kilka z nich i bada pod mikroskopem. Jest to konieczne do ustalenia, czy nie mają one charakteru złośliwego. Osoby, które w przeszłości były leczone na polipy, powinny regularnie się badać i wykonywać kolonoskopie, aby sprawdzić, czy problem nie powrócił. Należy położyć ogromny nacisk na profilaktykę. Wykryte i leczone we wczesnym stadium polipy jelita grubego są niegroźne i z reguły łatwe do usunięcia.

Metody zapobiegania polipom jelitowym

– Należy jeść dużo warzyw. Jarzyny są doskonałym źródłem błonnika, który przy tym nie jest zbyt szorstki i nie zarysowuje ścian jelit. Wiele osób niezbyt dobrze toleruje produkty zbożowe albo rośliny strączkowe w diecie, jednak warzywa są na ogół lekkostrawne, a ich spożywanie sprawia, że niestrawiony błonnik zapewni zdrowe stolce. 
– Pamiętaj o piciu wody w ciągu dnia! Postaraj się wypić od 8 do 10 szklanek dziennie wody. To oczyści jelita i nada stolcom bardziej miękką konsystencję. 
– Należy unikać długotrwałego siedzenia. Wiele osób ma pracę siedzącą i nie sposób to zmienić. W takiej sytuacji należy zadbać o odpowiednią aktywność fizyczną przed lub po pracy. Może, zamiast jechać do pracy autem, można przejść się piechotą w ramach spaceru? 
– Zadbaj o odpowiedni poziom witaminy D i selenu, któremu przypisuje się działanie przeciwnowotworowe. Niedobór witaminy D to zjawisko wprost nieprawdopodobnie powszechne, a taki brak można wykryć, badając rutynowo krew. Osoby, które nie mają możliwości na regularne wystawianie się na działanie promieni słonecznych, powinny przyjmować witaminę D dostępną w aptekach. 

Bibliografia:
1. Sandra Cabot: Zdrowe jelita to zdrowe ciało: wszystko o zdrowiu jelit.